logo

Froukje de Wilde
A.S. Talmalaan 19
9363 EP Marum (Gr)
tel: 0594 641235
froukjedewilde@hetnet.nl

TRAUMAWERK

Ik ben opgeleid tot SE Practioner en ik volg de NARM opleiding.

Somatic Experiencing (SE) is een lichaamsgerichte therapie voornamelijk voor het helen van shocktrauma.
NARM – het NeuroAffective Relational Model – is een model (werkwijze) voor het helen van ontwikkelingstrauma.

Over beide hieronder meer uitleg:

Shocktrauma

Iedere gebeurtenis of serie gebeurtenissen die destijds te onverwachts, te snel, te heftig of te groot was om adequaat op te kunnen reageren zoals:
• Een aanval waarbij je niet kon ontsnappen, verkrachting, seksueel misbruik (in welke vorm dan ook), geweld, oorlog;
• Een val, hoofdverwonding, auto-ongeluk;
• Operaties, tandarts, geboortetrauma, hoge koorts;
• Verdrinking, verstikking, verbranding, vergiftiging;
• Natuurrampen;
• Getuigen zijn van trauma (overweldigende gebeurtenis);
• Verwaarlozing in de vroege jeugd, verlies van dierbaar persoon, liefdeloze opvoeding.

Het zenuwstelsel is overweldigd geraakt.





Bij een overweldigende gebeurtenis is onze natuurlijke beschermingsreactie te vluchten of te vechten. Bij deze levensreddende impulsen komt in fracties van seconden een enorme hoeveelheid energie tot je beschikking. Wanneer je niet kunt vluchten of vechten, bevries je en wordt die energie vastgezet en opgeslagen in het lichaam. Je zenuwstelsel blijft staan op alarmstand en je kunt niet meer echt ontspannen.

De langdurige ontregeling die dit geeft, leidt tot allerlei lichamelijke en/of psychische klachten met symptomen:
• Angst, paniek, heftige emotionele- en schrikreacties, schrapzetten, verhoogde hartslag, hartkloppingen, versnelde of oppervlakkige ademhaling, overmatig alertheid, prikkelbaarheid, woede, onrust, slapeloosheid, slaapverstoring;
• Depressie, uitputting, gevoel van hulpeloosheid, machteloosheid, zorgelijkheid, apathie, vermijdend gedrag, schaamte, schuldgevoelens;
• Dissociatie, gevoel van het lichaam niet goed meer te voelen, uit contact voelen met jezelf en anderen, beperkt spectrum van gevoelens, het gevoel hebben de controle kwijt te zijn, moeite te focussen;
• Hyperactiviteit, gejaagdheid, verhoogde waakzaamheid, overgevoelig;
• Chronische (onverklaarbare) lichamelijke pijn, overmatig gespannen spieren, te weinig spierspanning, krachtverlies van de spieren;
• Ontkenning: het is niet gebeurd of het is niet belangrijk.

Als je je herkent in een of meer van de genoemde symptomen, kan SE goed werken. SE werkt waar trauma in het zenuwstelsel opgeslagen zit.

Hoe werkt een SE behandeling?
SE kan zittend op een stoel of liggend (gekleed) op de behandeltafel. Bij SE wordt gewerkt met het volgen van de lichaamssensaties die er zijn. Ze worden gebruikt om het trauma op te sporen en op te lossen in het lichaam. Enkele voorbeelden van lichaamssensaties zijn: warmte, tintelingen, stroming, verstrakking, ontspanning, snelle of langzame hartslag, kippenvel, kou, kramp, ruimte, lichtheid, zwaarte, snelle of langzame ademhaling, alertheid of juist verdoofdheid enz.

Trauma energie kan gevoeld worden in het lichaam als spanning of verkramping. Door kleine stapjes te zetten in en uit de spanningen in het lichaam wordt de geblokkeerde levensenergie op een veilige en rustige manier ontladen. Door ontlading ontstaat vaak direct een afname van stresssymptomen.
Door het lichaam te voelen, naar het lichaam te ‘luisteren’ en deze te volgen, is het lichaam zelf instaat de vast zittende energie te ontladen. Onder begeleiding wordt het lichaam geholpen deze natuurlijke manier van spanningsontlading weer aan te zetten en daarbij weer rust in het zenuwstelsel en een natuurlijke weerbaarheid te creëren.

Somatic Experiencing (SE) is een bijzondere toevoeging aan de bestaande traumatherapieën. De methode is ontwikkeld door Dr. Peter Levine en wordt inmiddels in vele landen toegepast.
De kracht van SE ligt in de aandacht die deze benadering geeft aan de lichamelijke gevolgen van traumatische ervaringen.
De genezing van trauma kan dan ook eerst werkelijk tot stand komen als het lichaam er bij betrokken wordt.

De “lichamelijke herinneringen” aan intense ervaringen in het verleden leiden, als ze goed begeleid worden, naar oplossingen die zich als vanzelf aandienen.

Peter Levine:"Trauma is het lichamelijke effect (met haar emotionele en geestelijke componenten) van iedere gebeurtenis -of serie van gebeurtenissen- welke ooit te onverwacht, te snel of te groot was om er in betreffend moment afdoende op te kunnen reageren."
De draaglast overschreed toen de draagkracht. Je weerbaarheid was onvoldoende. Gevolg: je raakte overweldigd.
Dit betekent dat grote, maar ook relatief kleine alledaagse gebeurtenissen een traumatische impact kunnen hebben.
Waar het steeds omgaat is in hoeverre was je weerbaarheid in het betreffend moment groot genoeg.
Een trauma ontstaat wanneer een gebeurtenis een blijvend shockeffect heeft op een organisme. De tijd heelt als het ware de wonden niet.

Traumasymptomen kunnen altijd aanwezig zijn of ze herhalen zich van tijd tot tijd. Meestal treden traumasymptomen op in clusters, en verworden zo tot syndromen. Deze syndromen worden in de loop der tijd steeds complexer. Het verband met de oorspronkelijke gebeurtenis wordt evenwel steeds losser. Er lijkt geen verband te zijn met dat wat eerder, misschien wel lang geleden, is gebeurd. (Tientallen) jaren later openbaart het probleem zich pas. De emmer is vol en loopt over.

Door ondersteuning te geven aan de (bij bevriezing het ontdooien van bevroren) energie, stap voor stap, op een veilige en gedoseerde wijze, komt er ruimte voor herstel van de veerkracht.

Met kleine bewegingen, in en uit de spanning, heb je het gevoel het zelf in de hand te hebben. De grip van het trauma laat los en stresssymptomen nemen af.

Door hulpbronnen te vinden die een prettig, vertrouwd of ontspannend gevoel in het lichaam geven kan stukje bij beetje de spanning van de traumatische gebeurtenis worden losgelaten. Hulpbronnen kunnen zijn: gevoel voor humor, contact met de grond, dierbaar persoon, huisdier, wandelen in de natuur etc. In het zenuwstelsel komt zo geleidelijk de boodschap door dat de traumatische gebeurtenis werkelijk voorbij is.
Dit doorbreekt de vicieuze cirkel van aanhoudende en zichzelf versterkende spanning.

Bij het ontstaan van een trauma worden vaak waarnemingen van de gebeurtenis tot een geheel gemaakt of juist van elkaar gescheiden. Beiden reacties horen bij een natuurlijk overlevingsmechanisme om de energie in het bewustzijn zodanig te verlagen, dat de situatie behapbaar wordt. Bijvoorbeeld iemand ervaart na een auto-ongeluk de spanning van het ongeluk opnieuw zodra hij het geluid van de snelweg hoort; iemand vertelt over een traumatische gebeurtenis maar ervaart er geen enkele emotie bij. SE helpt ook de structuur van deze waarnemingen, die in het hier en nu niet meer functioneel is geleidelijk op te heffen. Specifieke verdedigingsreacties zoals vechten of vluchten die iemand niet heeft kunnen uitvoeren zitten in het lichaam opgeslagen en kunnen worden afgemaakt en losgelaten.



Een SE-sessie duurt ongeveer 1 uur en een kwartier en begint met een inleidend gesprek dat leidt tot overeenstemming over wat in deze sessie onderzocht wordt. Voorafgaand vindt een intakegesprek plaats.
Wanneer iemand een eenmalige traumatische gebeurtenis heeft meegemaakt, kan veelal volstaan worden met een beperkt aantal sessies.

Ontwikkelingstrauma

NARM – het NeuroAffective Relational Model – is een model voor het werken met ontwikkelingstrauma. Ontwikkelingstrauma ontstaat als we in de eerste jaren van het leven een duidelijk gemis aan ondersteuning hebben ervaren die nodig is voor een gezonde groei tot volwassen mens. Door dit gemis (aan steun, verzorging, begeleiding, veiligheid, voeding, liefde, grenzen, bescherming, structuur, duidelijkheid, ruimte, zelfvertrouwen, vertrouwen, warmte en/of aanraking) ontwikkel je een overlevingsstijl die je helpt om te gaan met het tekort of gebrek aan steun en je letterlijk helpt te overleven. Later kan deze overlevingsstijl echter in de weg gaan zitten bij het je volledig in de wereld ontplooien en adequaat te reageren op wat er van je gevraagd wordt.

NARM is ontwikkeld door Dr. Laurence Heller. Hij heeft zijn jarenlange kennis en ervaring op het gebied van het functioneren van het zenuwstelsel gecombineerd met die betreffende de relationele verbinding. Hoe verbinden wij ons met onszelf, met een ander mens en met de wereld?
Door de allereerste ervaringen van een baby in dit contact (zelfs al in de baarmoeder) creëert een baby een beeld van de wereld. Hoe veilig is deze? Wordt er aan behoeftes voldaan, niet teveel en niet te weinig? Is er voldoende steun als hij/zij de wereld gaat verkennen? Wordt het kind gezien in zijn/haar autonomie, oftewel hoe wordt er op een ‘nee’ gereageerd? En hoe wordt enthousiasme en levenslust door de ouders ontvangen?
Een tekort op (een of meer van) deze gebieden, voor elke mens anders, kan leiden tot een constant gevoel van angst en onveiligheid, een gevoel van ’er is nooit genoeg’, altijd sterk moeten zijn, geen grenzen kunnen stellen of nee zeggen, perfectionisme of nooit eens ‘uit de plooi’ durven schieten.

NARM en SE zijn met elkaar vervlochten en vullen elkaar aan. Net als SE werkt ook NARM met lichamelijk gewaar zijn, zoals waar ontstaat spanning en contractie en waar juist expansie en ontspanning. Het gebruikt innerlijke hulpbronnen om het lichaam te helpen bij zelfregulatie, kalmering en tot rust en stabilisatie komen. NARM helpt uiteindelijk om de levensenergie (zelfregulering) meer en meer ten volle te kunnen ervaren en laten stromen.

NARM maakt gebruik van vier primaire organiserende beginselen:
• Ondersteuning van verbinding en organisatie
• Verkennen identiteit
• Werken in de huidige tijd
• Regulering van het zenuwstelsel

Er zijn vijf ontwikkelingsthema's en de bijbehorende basishulpbronnen die essentieel zijn voor ons vermogen tot onze zelfregulerende capaciteiten en van invloed zijn op ons vermogen om aanwezig te zijn voor onszelf en anderen in het hier en nu:
• Verbinding - Wij ervaren dat wij in de wereld behoren en zijn in contact met ons lichaam en onze emoties en in staat tot consistente verbinding met anderen.
• Afstemming - Ons vermogen om te herkennen en te weten wat we nodig hebben en ervoor te reiken en te nemen van de overvloed dat het leven biedt.
• Vertrouwen - We hebben inherent vertrouwen in onszelf en anderen. We voelen ons veilig genoeg een gezonde onderlinge afhankelijkheidsrelatie met anderen op te bouwen.
• Autonomie - Wij zijn in staat om nee te zeggen en grenzen te bewaken naar anderen. Wij spreken zonder schuld of angst.
• Love-seksualiteit - Ons hart is open en zijn wij in staat om te integreren een liefdevolle relatie met een vitale seksualiteit.

In de mate dat aan deze vijf basisbehoeften is voldaan, ervaren we vertrouwen en verbinding. Wij voelen ons veilig en vertrouwen in onszelf en anderen. We ervaren een gevoel van welzijn en expansie. In de mate dat aan deze basisbehoeften niet is voldaan ontwikkelen we overlevingsstijlen om te proberen de verbroken verbinding en de disregulatie te beheren.

Een fundamentele verandering
Veel psychodynamische psychotherapie is gericht op het identificeren van de pathologie en richt zich op problemen, NARM is een therapiemodel dat de nadruk legt op zowel groei van sterkte kanten als symptomen. In- en externe hulpbronnen ondersteunen een toenemend vermogen tot zelfregulatie.

De meeste psycho- en fysiologische problemen kunnen worden herleid tot een verstoring in een of meer van de vijf basis ontwikkelingsthema's die aan de overlevingsstijlen zijn gerelateerd.
Aanvankelijk zijn overlevingsstijlen een manier om ons aan te passen aan de omstandigheden. Ze geven succes (situatie overleefd) weer en niet pathologie. Omdat de hersenen het verleden gebruiken om de toekomst te voorspellen, blijven de overlevingspatronen vastzitten in ons zenuwstelsel en creëren ze een aanpassings- maar ook schijnidentiteit. Deze valse identiteit is niet wie we werkelijk zijn.

Door het hardnekkige voortbestaan van de overlevingsstrategieën uit het verleden wordt de beleving van het heden vervormd (projectie) en ontstaan symptomen. Deze oude overlevingspatronen blijven we onbewust langer gebruiken dan dat ze nuttig en goed voor ons zijn.
In NARM ligt de nadruk minder op waarom een persoon is zoals deze is en meer op hoe de oude overlevingsstijl de beleving van het huidige moment verstoort.

Het kan je helpen zelf te begrijpen hoe patronen ontstonden maar dit begrip is vooral nuttig in zoverre dat deze patronen overlevingsstijlen zijn geworden die de beleving van en het functioneren in het heden beïnvloeden.
Het metaproces voor het NARM model is de bewuste gewaarwording van het Zelf in het huidige moment.

De cliënt wordt uitgenodigd tot een fundamenteel onderzoeksproces:
"Wat zijn de patronen die mij verhinderen om aanwezig te zijn voor mezelf en anderen op dit moment in mijn leven?"

De NARM metaprocess omvat twee aspecten van mindfulness:
• lichamelijk gewaarzijn = somatische mindfulness
• bewust gewaar- / bewustzijn van de basisprincipes van iemands overlevingsstijlen.

Wanneer je leert gebruik te maken van een tweevoudig (duaal) bewustzijn dat is verankerd in het huidige moment, word je je bewust van de cognitieve, emotionele en fysiologische patronen afkomstig uit het verleden, zonder dat je het verleden belangrijker maakt dan het heden.

De NARM versterkt in toenemende mate volwassenheid, eigenaarschap, handelingsbekwaamheid en het minder slachtoffer voelen van de kindertijd en/of jeugd.

NARM gebruikt zowel de top-down als de bottom-up benadering. De top-down benadering benadrukt het denken (de cognities) en emoties als de primaire focus. De bottom-up benadering legt de focus op het lichaam, het voelde gevoel en de instinctieve reacties, zoals ze geleid worden via de hersenstam naar de hogere niveaus van organisatie in de hersenen. Door beide benaderingen te gebruiken nemen de therapeutische mogelijkheden in grote mate toe.

We hebben allemaal in ons de spontane beweging naar heelheid en gezondheid. Hoe teruggetrokken of afgezonderd wij ook zijn geworden, hoe erg het trauma ook was dat we hebben meegemaakt, er is op het diepste niveau in ieder ons van een impuls die ons aandrijft tot herstel, zoals een plant zich spontaan beweegt naar de zon. Deze impuls vanuit het organisme is de brandstof van het Relationele Model NeuroAffective ™.



Individuele traumatherapie
Een therapiesessie begint met een inleidend gesprekje dat leidt tot afstemming over wat in deze therapiesessie onderzocht wordt. Traumawerk helpt je (alsnog) te ontspannen (te helen) na één of meerdere ingrijpende gebeurtenis(-sen) of langer durende minder gunstige omstandigheden in je leven recent of in je verleden.